Mensen in Beeld

Misschien komt het omdat ik niet zo lang ben, of omdat de meesten langer zijn dan ik. Het kan ook zijn dat ik vaak dezelfde dingen wil zien als anderen, of op dezelfde plaatsen kom als menigeen. Zittend in de bioscoop, staand voor de nachtwacht, luisterend bij een concert of genietend van een fantastisch uitzicht. Steeds zijn ze er. Mensen. Altijd staan ze in mijn beeld. Niet gewenst, zoals de acteurs van de film, de personages van de nachtwacht, of de leden van de band, maar als storend element. Het volledige schilderij kun je niet zien, omdat er mensen voor staan. Het concertbezoek gereduceerd tot luistersessie. Ik kan ze niet kwalijk nemen dat ze er zijn, ze staan er met vergelijkbare motieven als mijn eigen drijfveren. Het is als boos zijn op de mensen die vóór je in de file staan.

Focus op mensen

Als mijn zicht anders is dan gepland, dan kijk ik naar het andere, het onverwachte. Focus op datgene wat in beeld staat. Precies, de mensen. Mensen zijn vaak interessanter dan datgene waar ik voor kwam. Hoe zien ze er uit? Wat doen ze? Het aantrekkelijkst in een dierentuin zijn dieren waarin we iets van onszelf, of personen uit onze omgeving herkennen. De lach van een dolfijn heeft iets menselijks. Stokstaartjes zijn een soort rare kleine mannetjes en niet voor niets zijn apen favoriet. We herkennen ons in deze gekke beesten die niet alleen lijken op mensen, maar zich ook gedragen als zodanig. Apen doen wat wij eigenlijk graag zouden willen, maar door onze beschaving niet meer kunnen: uitgebreid gapen, vies eten, in het openbaar vlooien, de hele dag aanrommelen en ongegeneerd met je edele delen spelen. Heel herkenbaar omdat het zo menselijk is… Mensen kijken is minstens zo’n boeiend als dieren kijken. Volslagen onbekenden, met een andere kleur, een andere taal, een andere geur en toch herken ik mensen uit mijn omgeving of mezelf in ze.

Beelden vastleggen

Iedereen is fotograaf. Iedereen legt beelden vast. Misschien zijn jouw ogen de enige lenzen die je gebruikt en je hersenen de enige sensor waarop het vastgelegd wordt, maar als je niet blind bent leg je beelden vast. Het beeld in de herinnering is vaak niet genoeg, daarom gebruiken we andere middelen. Vooral bedoeld om onze beelden anderen te laten zien. Exhibitionisme, een manier om iets te creëren, schoonheid tonen aan anderen, bewijsmateriaal maken of het werken aan je status. Er zijn vele redenen om iets te filmen of te fotograferen. Vroeger lachte ik om Japanners, een bus vol, allemaal een camera om hun nek. Het stereotiepe beeld. Tegenwoordig lijkt op vakantie iedereen een Japanner. Gewapend met camera’s, grote spiegelreflexen, minuscule apparaten, mobieltjes, iPads alles wordt gebruikt om beelden te maken. Kapitalen worden uitgegeven aan nieuwere camera’s, betere lenzen, kleinere camera’s, hippere gadgets, fotocursussen, fotoboeken, workshops, niets is te gek. We genieten niet meer van wat we zien en ervaren, maar zijn bezig om het vast te leggen. Misschien kunnen we er dan later van genieten, zoals we onze Aziatische vrienden al jaren verwijten.

Beelden van mensen

Ik kwam voor het uitzicht, de pracht en de praal, maar ik zie vooral mensen. Dus ik kijk naar ze, observeer wat ze doen. Eigenaardig is het, ze lijken niet te komen voor het uitzicht. Ze komen om beelden vast te leggen, maar niet de beelden die ik wil maken. Niet de plaat van een weergaloos mooi gebouw, niet de foto van een indrukwekkend landschap, niet de creatieve impressie van een eeuwenoud kunstwerk. Ze maken beelden van… elkaar. “Kijk wat is het hier mooi, ga jij daar staan dan maak ik een foto van je.” Waar ik nog dacht dat ze ongewenst in mijn beeld stonden, blijkt dat zíj het tegenovergestelde willen. Ze plaatsen zichzelf in het beeld. Breed uitziend, stoer met de armen over elkaar. Lief lachend, de haren losjes in de wind. Sexy leunend tegen een standbeeld. De armen op elkaars schouders om te laten zien dat ze het leuk hebben. Verleidelijk, zwoel kijkend in de camera. Ieder presenteert zich op zijn eigen manier. Doen ze dit om te laten zien dat ze er waren? Doen ze dit om te laten zien hoe mooi ze zijn? Waarom maakt de man een foto van zijn vrouw, die volledig onherkenbaar is in haar zwarte boerka? Het intrigeert me, ik verwonder me en om anderen te laten meegenieten van deze gekte, pak ik mijn peperdure camera uit mijn grote fototas en met de kennis van een aantal workshops en boeken over fotografie leg ik beelden vast met de focus op mensen. Mensen in beeld, ik glimlach want ik herken mezelf. Iedere foto, een lachspiegel…